TEHNIČAR VUČE – MAŠINOVOĐA

  1. Opći podaci

    • Privredna djelatnost: Željeznički prevoz

      • Osnovna djelatnost: Održavanje i vuča vozova
      • Utvrđeni naziv zanimanja: TEHNIČAR VUČE – MAŠINOVOĐA
  1. Tehnički podaci
  • Područje rada:

Za obavljanje djelatnosti vuče vozova u skladu s organizacijom Željeznica u BiH potrebni su inženjersko-tehnički radnici u mjerodavnim poslovima vuče vozova i radnici u jedinici vuče vozova.

2.1.1. U jedinici vuče vozova potrebni su:

 2.1.2. Inženjersko-tehnički radnici:

  • Šef vuče vozova, inženjeri i tehničari
    Prema organizaciji Željeznica u BiH šef vuče vozova i inženjersko-tehnički radnici odgovorni su za organizaciju i obavljanje djelatnosti vuče vozova.
  • Školski instruktor
    Školski instruktor u vuči vozova stučni je radnik koji izvršne radnike u vuči vozova poučava iz saobraćajnih, tehničkih i drugih propisa.
  • Kontrolno-prijamni radnik
    Kontrolno-prijamni radnik u vuči vozova jeste radnik sa završenom školom za mašinovođu i s položenim stručnim ispitom za samostalno upravljanje vučnim vozilima koje kontrolira i preuzima nakon pregleda ili popravka.
  • Isljednik u vuči vozova
    Isljednik u vuči vozova jeste radnik sa završenom školom za mašinovođu i s položenim stručnim ispitom za samostalno upravljanje vučnim vozilima. Provodi istražni postupak nad radnicima vuče vozova.

2.1.3. Izvršni radnici

Izvršni radnici jesu radnici koji neposredno sudjeluju u obavljanju željezničkog saobraćaja u skladu s Pravilnikom o poslovima na kojima radnici neposredno sudjeluju u obavljanju željezničkog saobraćaja, koji su svladali obrazovni program, stekli stručnu spremu i položili stručni ispit u skladu s odredbama Pravilnika, te udovoljavaju propisanim uslovima iz Pravilnika o zdravstvenoj sposobnosti radnika koji neposredno sudjeluju u obavljanju željezničkog saobraćaja.

 2.1.3.1. Operativni radnici jesu:

  • glavni dispečer vuče vozova
  • dispečer vuče vozova

Operativni radnici u vuči vozova jesu radnici sa završenom školom za mašinovođu i s položenim stručnim ispitom za samostalno upravljanje vučnim vozilima koji organiziraju i provode radni proces djelatnosti vuče vozova.

 2.1.3.2. Instruktor vuče

Instruktor vuče jeste radnik sa završenom školom za mašinovođu i s položenim stručnim ispitom za samostalno upravljanje vučnim vozilima svih serija koje ima ta jedinica.

Instruktor vuče kontroliše ispravnost vučnih vozila i zabranjuje njihov rad u saobraćaju ako su neispravna, instruira i kontroliše rad mašinskog osoblja u vezi s primjenom propisa te nadzire kako radnici iz drugih djelatnosti primjenjuju propise koji se tiču bezbjednosti željezničkog saobraćaja.

2.1.3.3. Mašinsko osoblje jesu:

  • mašinovođa,
  • pomoćnik mašinovođe.

Mašinovođa je radnik sa završenom školom za mašinovođu i s položenim stručnim ispitom za samostalno upravljanje vučnim vozilom određene serije, kod vožnje voza ili manevrisanja.

Pomoćnik mašinovođe jeste radnik s položenim stručnim ispitom koji poslužuje vučno vozilo i pomaže mašinovođi kod vožnje voza.

Poslove pomoćnika mašinovođe može obavljati i mašinovođa kod serijâ vučnog vozila za koje ima položen ispit.

  • Stepen stručne spreme:

    • Srednja stručna sprema – IV stepen
  • Sredstva za rad i materijali

    • Osnovna sredstva: uređaji i oprema za izdavanje voznih isprava, kondukterska kliješta, signalna sredstva, plombe, transportna mehanizacija, sredstva komunikacije, sredstva informacionih tehnologija.

U skladu s odredbama Uputstva o vođenju evidencijâ iz djelatnosti vuče vozova i održavanja vučnih vozila na Željeznicama u BiH, svaka jedinica za vuču vozova za svoje područje mora organizovati prikupljanje, obradu i prosljeđivanje podataka iz djelatnosti vuče vozova.

Za obavljanje djelatnosti vuče vozova, jedinice za vuču vozova raspolažu slijedećim sredstvima:

  1. a) vučnim vozilima,
  2. b) građevinama, uređajima, opremom te pogonskim i potrošnim materijalom.

Jedinica za vuču vozova odgovorna je za to da svako vučno vozilo bude opremljeno:

  • knjigom primopredaje vučnog vozila,
  • potrebnim kompletom knjižicâ reda vožnje,
  • odgovarajućim ključevima za telefonske ormariće,
  • priborom prve pomoći,
  • ručnim protupožarnim aparatima za gašenje požara,
  • četirima ručnim papučama za osiguravanje od samopokretanja,
  • saobraćajnim bilježnikom mašinovođe.

Osim toga lokomotive i motorni vozovi moraju biti opremljeni:

  • dvjema vazdušnim poluspojkama s ključem za njihovu izmjenu,
  • završnom signalnom pločicom.

Lokomotive s električnim izvorom grijanja za električno grijanje voza moraju biti opremljene još i ključem utičnice električnog grijanja te ručicom blokade uključivanja sklopnika električnog grijanja. Na ručici moraju biti utisnute znamenke pripadajuće serije i broja lokomotive.

Na motornim vozovima s automatskim i poluautomatskim kvačilom osim opreme koju moraju imati sva vučna vozila mora biti još i pripadajuće pomoćno kvačilo.

Vučno vozilo mora biti opskrbljeno priborom za prvu pomoć u skladu s Pravilnikom o opremanju vozilâ priborom za prvu pomoć.

Vučno vozilo mora biti opremljeno ručnim aparatima za gašenje požara, koji moraju biti smješteni na mjesto propisano odredbama Pravilnika o opremanju šinskih vozila aparatima za gašenje požara.

Ručne papuče koje služe za osiguravanje voza od samopokretanja plave su boje i u prostor vučnog vozila smještene su na nosač predviđen za to.

  • Karakteristični poslovi, radni zadaci – radne operacije koje u procesu rada obavlja
  • primopredaja vučnog vozila,
  • upravljanje vožnjom manevarskog sastava,
  • upravljanje vožnjom voza u jednoposjedu i dvoposjedu,
  • pomaganje pri upravljanju vožnjom voza u dvoposjedu (osmatranje puta vožnje),
  • otklanjanje kvarova ili zastoja u pogonu vučnog vozila,
  • pratnja vučnog vozila izvan pogona,
  • rukovanje postrojenjima vuče,
  • nadzor nad vozilima u krugu jedinice vuče,
  • raspoređivanje vučnih vozila i osoblja,
  • vođenje evidencija vuče vozova,
  • analize zapisa brzine vožnje,
  • utvrđivanje uzroka vanrednih događaja.
  1. Uslovi rada
  • Objektivni uslovi rada pod kojima se rad obavlja

Rad se obavlja u smjenama, u zatvorenom, poluzatvorenom i otvorenom prostoru te u vučnim vozilima.

  • Psihofizičke aktivnosti koje rad uključuje

Radna mjesta zahtijevaju maksimalnu psihofizičku aktivnost tokom cijeloga radnog vremena, dobar vid i sluh, motoričke sposobnosti, psihičku stabilnost, tjelesnu kondiciju te sposobnost pravilnoga komuniciranja.

  • Tjelesne aktivnosti koje rad zahtijeva

Rad se obavlja sjedeći, stojeći i krećući se na otvorenom željezničkom prostoru i u vučnim vozilima.

    • Sredstva tehničke zaštite

Sredstva tehničke zaštite propisana su Pravilnikom Željeznica u Bosni i Hercegovini s obzirom na mehaničke izvore opasnosti, opasnosti od električne energije, buke, vibracija i s obzirom na sanitarno–tehničke uslove.

  1. Znanja
  • Općenito

Profil sadrži sistematski usvojena funkcionalna znanja, odgovarajuće psihomotoričke sposobnosti, radne navike i vještine, razvijanjem spretnosti, preciznosti, navike na „timski“ rad, komunikativnosti i striktnu primjenu propisa.

  • Posebna
  • Teorijska

O vučnim vozilima, opremi vučnih vozila, rukovanju vučnim vozilima, tehnologiji i organizaciji željezničkog saobraćaja.

  • Praktična

Rukovanje pojedinim vrstama vučnih vozila i motornih vozova, upoteba sredstava za telekomunikaciju, vođenje popratnih isprava voza, otklanjanje kvarova ili zastoja na vučnom vozilu.

Uslovi za napredovanje:

  • prelaz u viši razred – uspješno završen prethodni razred,
  • maturski ispit – polaže se prema Pravilniku o sadržaju i načinu polaganja mature,
  • mogućnost nastavka školovanja – učenici koji su uspješno završili obrazovni program mogu se ravnopravno natjecati za upis na visokoškolske ustanove ili se kao odrasli polaznici mogu uključiti u programe prekvalifikacije, odnosno stručnog obrazovanja V stepena.

VAŽNO: Nastavni plan i program za 1. i 2. razred isti kao kod Tehničara željezničkog saobraćaja (moguća brza i jednostavna prekvalifikacija u drugo željezničko stručno zanimanje).